Nashr etikasi va akademik standartlar (Publication Ethics)

Jurnal faoliyatida adolat, shaffoflik va xalqaro COPE tamoyillariga rioya qilish bayonoti

Umumiy qoidalar

"SCIENCE AND INNOVATION" xalqaro ilmiy jurnali tahririyati nashriyot ishlarida halollik, xolislik va akademik soflik tamoyillariga qat'iy amal qiladi. Jurnalimiz o'z ish faoliyatini COPE (Committee on Publication Ethics — Nashr etikasi qo'mitasi) xalqaro tashkiloti tomonidan ishlab chiqilgan amaliy qoidalar va standartlar asosida tashkil etadi. Nashr jarayonining barcha ishtirokchilari (mualliflar, tahririyat a'zolari va taqrizchilar) quyida belgilangan etika qoidalariga rioya qilishlari majburiydir.

Tomonlarning etika majburiyatlari

Mualliflar uchun etika qoidalari (Authors' Responsibilities)
  • Originallik: Taqdim etilgan maqola to'liq original bo'lishi, plagiat va ma'lumotlarni soxtalashtirish (fabrication/falsification) elementlaridan xoli bo'lishi shart.
  • Parallel nashr taqiqlanishi: Bir vaqtning o'zida bitta maqolani bir nechta jurnalga ko'rib chiqish uchun yuborish (simultaneous submission) qat'iyan man etiladi.
  • Manbalarni ko'rsatish: Maqolada foydalanilgan barcha boshqa olimlarning g'oyalari va iqtiboslariga References qismida to'g'ri havola berilishi shart.
  • Manfaatlar to'qnashuvi: Mualliflar tadqiqotni moliyalashtirgan tashkilotlar yoki natijalarga ta'sir ko'rsatishi mumkin bo'lgan har qanday manfaatlar to'qnashuvini ochiq e'lon qilishlari lozim.
Taqrizchilar uchun etika qoidalari (Reviewers' Responsibilities)
  • Maxfiylik: Taqrizga kelib tushgan har qanday qo'lyozma maxfiy hujjat hisoblanadi va uni uchinchi shaxslarga ko'rsatish yoki muhokama qilish taqiqlanadi.
  • Xolislik: Maqolalar muallifning millati, jinsi, diniy qarashlari yoki ilmiy unvonidan qat'iy nazar, faqatgina ob'ektiv va ilmiy mezonlar asosida baholanishi shart.
  • Vaqtga rioya qilish: Qo'lyozmani belgilangan muddatda baholay olmaydigan taqrizchi bu haqda tahririyatni darhol ogohlantirishi lozim.
Tahririyat va Muharrirlar majburiyatlari (Editors' Responsibilities)
  • Nashr erkinligi: Bosh muharrir va tahrir hay'ati maqolani qabul qilish yoki rad etish to'g'risidagi yakuniy qarorni mustaqil va xolis qabul qiladi.
  • Taqriz jarayoni sifati: Tahririyat "Double-Blind Peer Review" (Yashirin taqriz) jarayonining barcha bosqichlari to'g'ri va xavfsiz o'tishini kafolatlaydi.

Qonunbuzarlik holatlarida ko'riladigan choralar

Plagiat va Etika buzilishi oqibatlari

Agar maqola chop etilgandan keyin ham unda plagiat, ma'lumotlarni soxtalashtirish yoki mualliflik huquqlari buzilganligi isbotlansa, tahririyat COPE ko'rsatmalari (Retraction Guidelines) asosida maqolani rasman **nashrdan qaytarib oladi (Retraction)**. Bu haqda jurnal sahifasida maxsus e'lon joylashtiriladi va xalqaro ma'lumotlar bazalari xabardor qilinadi.

Manfaatlar to'qnashuvi (Conflict of Interest)

Tahririyat nashr jarayonining barcha bosqichlarida xolislikni talab qiladi. Mualliflar maqolani moliyalashtirgan tashkilotlar, olingan grantlar yoki natijalarga ta'sir qilishi mumkin bo'lgan har qanday tijoriy munosabatlarni ochiq ko'rsatishlari shart. Agar taqrizchi o'ziga kelgan maqola muallifi bilan yaqin hamkorlikda ishlovchi yoki bitta muassasada faoliyat yurituvchi shaxs ekanini bilsa, manfaatlar to'qnashuvining oldini olish uchun taqriz qilishni rad etishi va bu haqda tahririyatni darhol ogohlantirishi majburiydir.